Türkiye'de değerli metallerden yapılmış ziynet eşyalarının ihracatı son 10 yılda önemli ölçüde artmıştır. Bu artışla Türkiye'nin endüstrideki sıralaması yükselmiş ve Türkiye bu konuda lider ülkelerden biri haline gelmiştir. Türkiye’de kuyumculuk sektörünün elinde her sene yaklaşık 400 ton altını ve 200 ton gümüşü işleyerek mücevherata dönüştürme kapasitesi vardır ancak bu kapasitenin tamamı kullanılmamaktadır. Türkiye dünya altın mücevherat üretiminde ilk 5 ülke arasında yer almakta, dünya mücevherat otoriteleri de Türkiye'yi İtalya'ya bir rakip olarak göstermektedirler. Uluslararası mesleki yayınlarda yer alan üretim ve kayıt rakamları da bu durumu doğrulamaktadır.

Halihazırda, 200 – 1500 arası kalifiye eleman çalıştıran 50'den fazla büyük şirket bulunmaktadır. Türk imalat sanayileri arasında en büyüklerinden biri olan değerli maden ve mücevherat sektörü, yaklaşık 250.000 kişiye istihdam olanağı sağlamaktadır.

Altın mücevherat üretim merkezi İstanbul'dur. Ancak Ankara ve İzmir'de de sektör üretimi yoğun bir şekilde devam etmektedir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da bulunan bazı şehirlerde de altın mücevherat üretimi yapılmaktadır. 1995 yılında İstanbul'da bir Altın Borsası kurulmuş olup 2002 Şubat ayında da bir altın rafinerisi üretime başlamıştır.

Türkiye'nin Yarı Değerli Taşları
Kesin bir tanımlaması olmamakla birlikte elmas, yakut, afir ve zümrüt dışında kalan, kuyumculuk ve süsleme sektöründe kullanılan mineral ve taşlar yarı kıymetli taşlar sınıfında yer alırlar. Yarı kıymetli taşlar kuyumculuk ve süsleme eşyası yapımında ağırlıklı olarak kullanılırlar. Kuyumculukta genellikle gümüş ile birlikte kullanılan mineral ve taşlar, yarı kıymetli taşlar olarak tanımlana gelmişlerdir. Altın ile kullanılan, ancak dünya çapında gelişmiş kullanılma alışkanlığı yaratılamadığı için pazarda önemli yer tutmayan özel taşlar (oltu taşı, irize opal) da yarı kıymetli taşlar grubunda yer alırlar.

Kuyumculuk sektöründe özellikle son yıllarda büyük ilgi görmeye başlayan yarı kıymetli taşların bir bölümü Türkiye'de var; jeolojik oluşum koşulları düşünüldüğünde başka türde taşların bulunma olasılığı da çok yüksek. Ancak Türkiye'de üretim potansiyeli bulunan yarı kıymetli taşların daha sağlıklı değerlendirilebilmesi için öncelikle konuyla ilgili eğitimin yaygınlaştırılması ve yatakların bulunduğu yörelerde yaşayanların bilinçlendirilmeleri gerekiyor.

Ankara, İstanbul ve İzmir'deki atölyeler taş üzerinde basit kesme, şekillendirme ve yontma işlemleri yaparken değerli ve yarı-değerli taşlar ve metaller pazarındaki küçük ölçekli bazı firmalar da üretim faaliyetlerinde bulunmaktadır. Ülkemizde son on yılda yapılan yatırımların amacı yarı-değerli taşlar için kazı yapacak tesisleri kurmak olmuştur. KOSGEB'in Kars'ta Obsidyen (doğal cam) taşından bijuteri üretimi gerçekleştirilmesi projesi söz konusu tesislerin bir örneğini teşkil etmektedir.

TÜRK DEĞERLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ İHRACATI
Türk altın mücevherat sektörü son yıllarda ihracata yönelmiştir. Altın mücevherat, Türkiye ihracatı içinde yeni bir kalem olsa da göstermiş olduğu performansla ihracat değeri oldukça yüksek bir sektör haline gelmiştir. 1992 yılında 2.8 milyon $ olan Türk altından mamul mücevherci ve kuyumcu eşyası ihracatı, 2006 yılında toplam 1.17 milyar $ 'a ulaşmıştır. Resmi kayıtlara göre altından mamul mücevherci ve kuyumcu eşyası ihracatı 2006 yılında 85.8 ton olarak gerçekleşmiştir. Fakat yolcu beraberinde yapılan ihracat ve turistlerin Türkiye’ye geldikleri zaman kendileri için aldıkları ürünlerin satışlarını da dikkate aldığımızda toplam ihracatın 150 tonun üzerinde olduğu tahmin edilmektedir.

Modern dizayn anlayışı ve üst düzey bilgi ve teknoloji birikiminin harmanlanmasıyla yaratılan Türk altın ve mücevherat ürünleri, toplam 141 ülkeye ihraç edilmektedir. 2006 yılı ihracat rakamlarımıza bakıldığında, 270.6 milyon $ ihracat gerçekleştirdiğimiz ABD mücevherat sektöründeki en önemli pazarımız durumundadır. ABD'yi takiben ihracatımızda ilk üç sırayı 162.9 milyon $'la Birleşik Arap Emirlikleri, 121.2 milyon $'la İsviçre, 57.2 milyon $'la İtalya oluşturmaktadır. Almanya, İspanya, Rusya Federasyonu, İsrail, Polonya ve Letonya da mücevherat ihracatımızda önemli yer tutan diğer ülkelerdir.